Testosteron is het nieuwe magische woord in de mannenwereld. Online klinieken beloven meer energie, meer spiermassa en een hoger libido met één prikje per week, en de wachtlijsten groeien. Maar uit Amerikaans onderzoek blijkt dat bijna niemand die met zo'n kuur start, eerst goed is onderzocht. Van tweehonderd mannen die een eerste recept kregen, voldeed maar 12 procent aan de medische richtlijnen. De rest begon aan een hormoonbehandeling zonder dat duidelijk was of ze die eigenlijk nodig hadden.
Wat de studie uit Michigan precies vond
Onderzoekers Sophia Sinha en Maria Papaleontiou van de University of Michigan bekeken de dossiers van tweehonderd mannen die tussen 2020 en 2025 bij Michigan Medicine een eerste testosteronrecept kregen, met een gemiddelde leeftijd van 52,5 jaar. Ze presenteerden de resultaten op 13 juni 2026 tijdens ENDO 2026, het jaarlijkse congres van de Endocrine Society in Chicago.
De richtlijn is simpel: eerst twee losse ochtendmetingen van testosteron die allebei laag uitvallen, plus een meting van LH en FSH, en geen contra-indicaties. Slechts 12 procent van de mannen kreeg dat volledige traject. PSA, de marker voor prostaatproblemen, werd bij 62 procent gecontroleerd. Pas achteraf bleek dat 55 procent van de groep al slaapapneu had en 4 procent prostaatkanker, allebei aandoeningen die eerst behandeld moeten worden voordat testosteron zinvol is.
Wie schrijft deze recepten eigenlijk uit
Huisartsen bleken verantwoordelijk voor 45 procent van de recepten, urologen voor ruim 35 procent en endocrinologen voor 18 procent. De meest voorgeschreven vorm was een gel of crème (68,5 procent). Papaleontiou zei over de uitkomst: "Our study findings highlight opportunities to improve patient care and reduce inappropriate testosterone prescribing." Ze voegde toe dat vervolgonderzoek moet uitwijzen of gerichte interventies nodig zijn om artsen beter aan de richtlijnen te laten houden.
Dat gebrek aan een vaste procedure is precies waarom je testosteronwaarde al beïnvloed wordt door simpele dingen als je voeding, voordat er überhaupt aan medicatie wordt gedacht.
Online klinieken maken het probleem groter
Het Michigan-onderzoek ging over reguliere zorg, maar bij telehealth-aanbieders is het beeld nog slechter. Onderzoekers van Northwestern University stuurden in 2022 een testpersoon, een 34-jarige man met normale hormoonwaarden die later nog kinderen wilde, naar zeven Amerikaanse online testosteronklinieken. 85,7 procent van die platforms bood hem toch therapie aan, ondanks de normale bloedwaarden. Slechts één van de zeven vroeg naar een wens tot vaderschap of recente hartproblemen, en 83,3 procent besprak het risico op te dik bloed (polycythemie) niet.
Senior auteur Joshua Halpern van Northwestern Medicine zei erover: "Men can be evaluated and even start testosterone therapy without leaving home," en voegde daaraan toe: "Testosterone isn't a magical solution." Eerste auteur Justin Dubin noemde zich verrast door de hiaten in de counseling die de platforms gaven.
Waarom dit risico's met zich meebrengt
Artsen die de Amerikaanse NPR-reeks over het onderwerp spraken, benadrukken dat laag testosteron vaak een gevolg is van iets anders. Endocrinoloog Helen Bernie van Indiana University noemt obesitas, diabetes en slaapapneu als veelvoorkomende onderliggende oorzaken, en waarschuwt dat testosterontherapie geen wondermiddel is om jong te blijven. Uroloog Jamin Brahmbhatt van Orlando Health ziet dagelijks mannen met een vermoeden van laag testosteron langskomen, maar benadrukt dat niet iedereen de behandeling nodig heeft. Testosterontherapie kan daarnaast de eigen aanmaak van sperma onderdrukken, wat tot blijvende onvruchtbaarheid kan leiden als daar niet goed naar wordt gekeken.
Dit soort onderliggende factoren is ook de reden dat je slaapritme een grotere invloed op je hormoonspiegel heeft dan de meeste mannen denken. Een gestoorde nachtrust of onbehandelde slaapapneu kan testosteronwaarden drukken zonder dat er iets mis is met je hormoonklieren zelf.
Waarom de hype nu zo hard groeit
Dat de interesse in testosteron zo snel toeneemt, komt niet uit het niets. In de Verenigde Staten overweegt het leger om rekruten te screenen op een laag testosterongehalte, en op sociale media praten bekende stemmen zoals Joe Rogan en Robert F. Kennedy Jr. openlijk over hun eigen gebruik. Daarbovenop verwees cardioloog Martin Miner van het Miriam Hospital in Providence naar versoepelingen van de Amerikaanse FDA, die hij vergelijkt met het behandelen van hoge bloeddruk op basis van klachten in plaats van alleen een harde meetwaarde.
Niet iedereen is daar gerust op. Cardioloog Steven Nissen van de Cleveland Clinic leidde de TRAVERSE-studie uit 2023, de grootste veiligheidsstudie naar testosterontherapie tot nu toe, en erkent zelf dat die studie niet alle vragen over langetermijnrisico's beantwoordt. Onderzoeker Steven Woloshin van Dartmouth vindt de versoepeling te vroeg komen en waarschuwt dat de gezondheidsvoordelen, zeker op het gebied van levensduur, in de berichtgeving vaak worden overdreven.
Dit vraag je aan je arts voordat je begint
Heb je het gevoel dat je testosteron te laag is, dan begint het bij twee losse bloedafnames in de ochtend, niet bij één meting of een vragenlijst op een website. Vraag ook naar LH en FSH, een PSA-test en een check op slaapapneu. Twijfel je of een kuur wel nodig is, begin dan eerst bij de basis: voldoende slaap, minder buikvet en krachttraining leveren vaak al meetbaar verschil op. Wil je eerst zonder medicatie aan de slag, dan is creatine een van de weinige supplementen met bewezen effect op spieropbouw, zonder de risico's van hormoontherapie.
De Endocrine Society werkt aan strengere voorlichting over wanneer testosterontherapie wel en niet zinvol is. Tot die tijd is de simpelste vraag die je zelf kan stellen: heeft de arts die mij dit recept geeft, mij ook echt twee keer goed getest?