De Kallax is voor een hoop Nederlandse mannen het eerste echte meubel dat ze kochten toen ze het ouderlijk huis verlieten. Goedkoop, makkelijk, eindeloos modulair. En precies dat ding krijgt nu zijn eigen hi-fi categorie. Een Chinese audiofabrikant ontwierp een paar passieve speakers met één heel specifieke eis: ze moeten haarscherp in zo'n IKEA-vakje passen. Geen overhang, geen luchtgat aan de zijkant. Vierkant, gewoon helemaal vierkant.
De Eversolo SE100 kost 499 euro per stel en gaat begin dit jaar de Europese markt op. Dat is een prijs die ergens halverwege betaalbare boekenkastboxen en serieuze hi-fi zit, en het is de eerste keer dat Eversolo (bekend van zijn streamers en DAC's) zelf passieve speakers maakt.
Waarom een vierkante speaker
Bookshelf-speakers zijn van oudsher rechthoekig: hoger dan ze breed zijn, omdat de tweeter en de mid-bass dan netjes onder elkaar staan. De SE100 doet dat anders. De behuizing is precies een 1-op-1 vierkant, want zo passen ze in een Kallax-vak zonder dood luchtgat. Dat klinkt als een gimmick, maar het is een vrij ingrijpende ontwerpkeuze. Eversolo moest de tweeter en de mid-bass dichter bij elkaar zetten dan in een traditionele bookshelf, wat het stralingsgedrag van de boxen verandert.
Onder de huid zit een vrij klassieke 2-weg setup: een 1-inch silk dome tweeter boven een 5,25-inch mid-bass driver met papierpulp-conus. Het kabinet is van hoge-dichtheid MDF, de impedantie zit op 4 ohm nominaal (minimaal 3,2 ohm), gevoeligheid is 88 dB. De bassreflexpoort zit aan de voorkant, niet aan de achterkant. Dat is bewust: een achterpoort vlak tegen de Kallax-binnenwand klinkt als modder.
De Kallax als audiofiele standaard
Dat een boxenontwerper rekening houdt met één specifieke kast van één specifieke meubelboer, is niet zo gek als het lijkt. Op fora als Steve Hoffman en pinkfishmedia praten audiofielen al jaren over de Kallax als budget-speakerstand. Op YouTube verscheen ondertussen een kanaal getiteld "Kallax-Fi". Het meubel is robuuster dan veel mensen denken: IKEA geeft per vakje een draagvermogen van 13 kilo op, en dat is meer dan zat voor een paar passieve boxen.
De zorg die in al die forumdraadjes terugkomt, is resonantie. Een hol vakje van geperste vezelplaat trilt mee als je er zware mid-bass naast zet. De typische workaround is de andere vakjes vullen met platen, boeken of kleding, zodat de kast massa krijgt. Wie de Kallax als bedoeld inricht (vol vinyl), heeft dat probleem dus automatisch opgelost.
Passief, dus geen plug-and-play
De grote catch zit niet in de speakers zelf, maar in wat eromheen moet komen. De SE100 is een passieve box. Geen ingebouwde versterker, geen Bluetooth, geen Wifi, geen app. Je hebt dus nog een aparte stereo-versterker nodig, plus speakerkabels en een bron. Voor wie dat al heeft staan, is de stap klein. Voor wie nu een Bluetooth-zuiltje gebruikt en denkt dit erbij te plonken, is het een ander verhaal.
Reken op zeker 200 tot 500 euro extra voor een fatsoenlijke versterker. Dat brengt het instapbedrag voor een complete set ergens rond de 800 euro, exclusief bronapparatuur. Vergelijk dat met IKEA's eigen Kallsup-speaker van tien euro, die je gewoon op een powerbank aansluit en uit hetzelfde vakje een geluid laat krijgen. Andere prijsklasse, andere beleving, andere doelgroep.
Voor wie dit logisch klinkt
De SE100 is bedoeld voor één heel specifiek type man. Die heeft een Kallax-kast (of de oude Expedit), heeft net of binnenkort een platenspeler aan het opbouwen, en wil niet alsnog twee losse stands van honderdvijftig euro per stuk in zijn kamer zetten. Voor die man is het een aardig uitgekiende oplossing. Sony's nieuwe instap-draaitafel kost ook ongeveer vijfhonderd dollar, dus de combinatie ligt voor de hand: platenspeler op het ene plateau, versterker eronder, speakers in de twee buitenste vakjes.
Wie liever helemaal geen kabels wil zien, blijft beter weg. De huidige generatie actieve speakers (KEF LSX II, Q Acoustics M20, Edifier S2000MP) doet bijna alles wat de SE100 doet, maar dan met streaming aan boord. Goedkoper ben je daarmee niet af, en flexibel ook niet, maar je bent in vijf minuten klaar.
Een veelzeggend signaaltje
Dat een hi-fi merk zijn eerste eigen bookshelf-speaker ontwerpt rondom een budgetmeubel van IKEA, zegt iets over hoe de markt zich ontwikkelt. Tien jaar terug ging audio over je dedicated luistercel, met aparte stands van marmer en spikes voor de vibratiedemping. De praktijk in de meeste Nederlandse appartementen is anders: huurwoning, twintig vierkante meter woonkamer, geen ruimte voor losse audiomeubels. Eversolo accepteert die realiteit en bouwt eromheen.
Dat is geen revolutie, en het hoeft ook niet zo te heten. Maar het is wel een teken aan de wand: de Kallax wordt langzaamaan een soort audiofiele standaard, op dezelfde manier waarop een 19-inch rack ooit een serverstandaard werd. Je kunt erop wachten tot de volgende fabrikant met "Expedit-compatible" in de specs gaat staan.
Voor de gemiddelde dertiger die zijn vinylhoek serieuzer wil aanpakken zonder zijn kamer te vullen met losse meubels, is het in elk geval een opvallend nette oplossing. Het type aanschaf dat je niet groot aankondigt, maar gewoon ergens in een vakje zet en een avond later eens hard aanzet om te kijken wat het doet.